sanliurfa avukat hartavi hukuk danismanlik makaleler

İşten Çıkış Kodları

Türkiye’de iş hayatında “İşten Çıkış Kodları”, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirlenen ve bir çalışanın iş sözleşmesinin hangi gerekçeyle sona erdiğini gösteren sayısal verilerdir. Bu kodlar, sadece birer rakam değil; işsizlik maaşı alıp alamayacağınızdan, kıdem tazminatı hakkınıza kadar pek çok kritik süreci belirler.

İşte 2026 yılı itibarıyla güncel ve en çok karşılaşılan işten çıkış kodları rehberi:


1. İşten Çıkış Kodları Neden Önemlidir?

Bir çalışan işten ayrıldığında işveren, SGK işten ayrılış bildirgesine bir kod girer. Bu kodun hatalı girilmesi şu sorunlara yol açabilir:

  • İşsizlik Maaşı: Sadece belirli kodlarla (örneğin Kod 4) ayrılanlar maaş alabilir.

  • Tazminat Hakları: Haklı fesih mi yoksa istifa mı olduğu bu kodla tescillenir.

  • Gelecekteki İş Başvuruları: Bazı kodlar (Kod 42-50 gibi yüz kızartıcı suçlar) yeni iş bulmanızı zorlaştırabilir.


2. En Sık Kullanılan SGK Çıkış Kodları

İş dünyasında en sık karşılaşılan kodlar ve anlamları şunlardır:

KodAçıklamaTazminat / İşsizlik Maaşı Durumu
01Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshiTazminat ödenmez, işsizlik maaşı alınamaz.
03İstifa (İşçinin kendi isteğiyle ayrılması)Tazminat ve işsizlik maaşı hakkı yoktur.
04Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshiKıdem/ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı alınabilir.
05Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesiSözleşme süresi bittiği için ayrılmadır. İşsizlik maaşı alınabilir.
17İşyerinin kapanmasıTüm haklar saklıdır, işsizlik maaşı alınabilir.
22Diğer nedenlerGenelde net bir kategoriye girmeyen durumlar için kullanılır.
42-50Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (Kod 29’un detaylandırılmış hali)Tazminat ödenmez, işsizlik maaşı alınamaz.

3. Kritik Kodlara Dikkat: Kod 46, 49 ve Diğerleri

Eskiden “Kod 29” olarak bilinen madde, suiistimalleri önlemek adına 2021 yılında detaylandırılmıştır. Bu kodlar işçinin iş yerinde hırsızlık, taciz, devamsızlık veya iş güvenliğini tehlikeye atması gibi durumları ifade eder.

  • Kod 46: İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması.

  • Kod 49: İşçinin işine devam etmemesi (Devamsızlık).

Not: Eğer işveren sizi bu kodlardan biriyle haksız yere çıkardıysa, vakit kaybetmeden “Arabuluculuk” sürecini başlatmalı ve gerekirse “İşe İade” veya “Alacak” davası açmalısınız.


4. Kod Hatalı Girilirse Ne Yapılmalı?

İşveren sehven (yanlışlıkla) veya kötü niyetle çıkış kodunu hatalı girmiş olabilir. Bu durumda şu adımlar izlenmelidir:

  1. İşverenle İletişim: On gün içinde işveren SGK sisteminden düzeltme yapabilir.

  2. SGK’ya Dilekçe: On günlük süre geçtikten sonra işveren düzeltme yapamazsa, durumun tespiti için SGK’ya başvurulabilir.

  3. Dava Yolu: Eğer işveren düzeltmeye yanaşmıyorsa, İş Mahkemesi’nde açılacak bir dava ile kodun düzeltilmesi talep edilebilir.


Özetle

İşten ayrılırken size imzalatılan belgeleri dikkatle okuyun ve SGK işten ayrılış bildirgenizdeki kodun, gerçek ayrılma nedeninizle uyuşup uyuşmadığını e-Devlet üzerinden mutlaka kontrol edin.